Zigbee

Akıllı Bağlantıların Gizli Kahramanı: Zigbee Protokolü Nedir?

Nesnelerin İnterneti (IoT) dünyasında, cihazların birbirleriyle düşük güç tüketerek ve güvenilir bir şekilde haberleşmesi temel ihtiyaçtır. Wi-Fi çok güç tüketirken, Bluetooth ise mesafe konusunda sınırlı kalabilir. İşte bu noktada, düşük maliyetli ve enerji verimli bir çözüm olan Zigbee devreye girer.

IEEE 802.15.4 standardı üzerine kurulu olan Zigbee, özellikle ev otomasyonu, tıbbi cihaz izleme ve endüstriyel kontrol sistemleri için tasarlanmış kablosuz bir haberleşme protokolüdür.


1. Zigbee'nin Yıldızı: Mesh (Ağaçlı) Topoloji

Zigbee'yi diğer protokollerden ayıran en büyük özellik Mesh Network (Örgü Ağ) yapısıdır. Bu yapıda cihazlar sadece merkezi bir hub ile değil, birbirleriyle de haberleşebilirler.

  • Kendi Kendini İyileştirme: Eğer ağdaki bir cihaz (düğüm) arızalanırsa, veriler otomatik olarak başka bir yol üzerinden hedefe iletilir.

  • Geniş Kapsama Alanı: Her cihaz bir sinyal tekrarlayıcı gibi davranarak ağın menzilini kilometrelerce uzağa taşıyabilir.


2. Ağdaki Roller: Kim, Ne İş Yapar?

Bir Zigbee ağında cihazlar üç ana role ayrılır:

  1. Zigbee Coordinator (Koordinatör): Ağın kurucusudur. Her ağda sadece bir tane bulunur. Güvenlik anahtarlarını saklar ve trafiği yönetir.

  2. Zigbee Router (Yönlendirici): Verileri bir noktadan diğerine iletir. Genellikle sürekli enerjiye bağlı cihazlardır (Örn: Akıllı prizler).

  3. Zigbee End Device (Uç Cihaz): Sadece veri gönderip alan uç birimlerdir. Enerji tasarrufu için çoğu zaman uyku modundadırlar (Örn: Pilli kapı sensörleri).


3. Neden Zigbee Tercih Edilmeli?

  • Düşük Güç Tüketimi: Bir Zigbee sensörü tek bir düğme pille yıllarca çalışabilir.

  • Yüksek Kapasite: Tek bir ağ üzerinde 65.000'den fazla cihaz teorik olarak birbirine bağlanabilir.

  • Güvenlik: 128-bit AES şifreleme kullanarak verilerin güvenliğini sağlar.

  • Global Standart: 2.4 GHz frekans bandını kullanarak dünyanın her yerinde lisanssız bir şekilde çalışabilir.


4. Hubbox ve Zigbee Entegrasyonu

Endüstriyel tesislerde veya akıllı binalarda sadece PLC verileri yeterli olmaz; bazen kablo çekmenin imkansız olduğu noktalardan (sıcaklık, nem, sarsıntı) veri almak gerekir.

Hubbox ile Zigbee Çözümleri:

  • Veri Toplama: Hubbox'a bağlanan bir Zigbee Gateway aracılığıyla sahadaki pilli sensör verileri toplanır.

  • Dönüştürme: Zigbee üzerinden gelen veriler Hubbox içinde işlenerek MQTT veya Modbus TCP protokollerine dönüştürülür.

  • Hibrit Sistemler: Kablolu sistemleriniz (Siemens PLC gibi) ile kablosuz Zigbee sensörlerinizi tek bir Dashboard üzerinde birleştirmenizi sağlar.


5. Özet

Zigbee, özellikle sensör ağları ve enerji verimliliğinin kritik olduğu projeler için rakipsizdir. Wi-Fi ağını yormadan, kendi içinde güvenli ve genişleyebilir bir yapı sunar.